Czy płaskostopie da się wyleczyć?

Spis treści

• Przyczyny płaskostopia
• Leczenie płaskostopia
• Leczenie operacyjne

Płaskostopie to częsta dolegliwość wynikająca ze spłaszczenia sklepienia stopy, co może skutkować bólem, szybszym męczeniem się nóg oraz zaburzeniami chodu. Leczenie płaskostopia zależy od źródła problemu i stopnia nasilenia objawów; stosuje się zarówno metody zachowawcze, jak i zabiegi operacyjne, dobierane po ocenie ortopedycznej. Nieleczone może sprzyjać przeciążeniom kolan, bioder i odcinka lędźwiowego kręgosłupa, ponieważ zaburza prawidłową oś kończyn.

Przyczyny płaskostopia

Przyczyny płaskostopia są różnorodne i obejmują między innymi predyspozycje genetyczne, nadmierną masę ciała, niewłaściwie dobrane obuwie oraz przebyte urazy. Płaskostopie u dzieci bywa fizjologicznym etapem rozwoju, lecz wymaga obserwacji i konsultacji, gdy nie zmniejsza się wraz z wiekiem lub towarzyszy mu ból. U dorosłych najczęściej rozpoznaje się dwa podstawowe typy: podłużny i poprzeczny, różniące się kierunkiem zapadania łuków oraz objawami przeciążeniowymi. Ryzyko nasila długotrwała praca stojąca, ciąża, wiotkość więzadłowa i choroby reumatyczne. Warto też odróżniać płaskostopie elastyczne, które zanika przy wspięciu na palce, od sztywnego, utrzymującego się niezależnie od obciążenia.

Przeczytaj również: Kto leczy płaskostopie?

Leczenie płaskostopia

Leczenie płaskostopia obejmuje szeroki zestaw postępowań, adekwatnych do nasilenia deformacji. Podstawą terapii są wkładki ortopedyczne dobrane przez specjalistę, które podpierają sklepienie, korygują ustawienie pięty i poprawiają biomechanikę chodu; należy je okresowo kontrolować i wymieniać. Ważnym uzupełnieniem są ćwiczenia korekcyjne: marsz na palcach i piętach, chodzenie boso po zróżnicowanym podłożu, chwytanie drobnych przedmiotów palcami stóp czy rolowanie piłki. Regularne treningi wzmacniają mięśnie krótkie stopy, stabilizatory kolan i bioder oraz poprawiają kontrolę pronacji. W terapii pomocne bywa rozciąganie ścięgna Achillesa i powięzi podeszwowej oraz ćwiczenia równoważne i koordynacyjne.

Przeczytaj również: Jak dbać o nogę po operacji żylaków?

Fizjoterapia stanowi istotny element w procesie, jakim jest rehabilitacja stóp, i obejmuje masaż tkanek miękkich, kinezjotaping (plastrowanie dynamiczne) oraz techniki poprawiające pracę mięśni i powięzi. Rehabilitacja płaskostopia może zawierać również terapię manualną stawów skokowych i śródstopia oraz zabiegi fizykalne, takie jak ultradźwięki, laseroterapia czy elektroterapia. Edukacja w zakresie ergonomii, prawidłowej postawy oraz pielęgnacji skóry i paznokci pomaga ograniczać nawroty dolegliwości i zapobiegać przeciążeniom. W diagnostyce i planowaniu terapii wykorzystuje się badanie kliniczne, ocenę chodu i – w razie potrzeby – obrazowanie, na przykład zdjęcia RTG w obciążeniu.

Przeczytaj również: Ile trwa rehabilitacja po operacji bajpasów?

Leczenie operacyjne

W przypadkach, gdy metody niechirurgiczne zawodzą, konieczne może być leczenie operacyjne. Do często wykonywanych procedur należą osteotomie, wszczepienie implantów podpierających kość skokową, a także rekonstrukcje ścięgien i więzadeł. Celem zabiegów jest odtworzenie prawidłowych relacji anatomicznych, stabilizacja tyłostopia oraz poprawa wzorca chodu. Decyzję o operacji poprzedza dokładna diagnostyka i omówienie spodziewanych korzyści oraz możliwych powikłań, a okres rekonwalescencji bywa wielomiesięczny.

Noszenie obuwia z dobrą amortyzacją i odpowiednim wsparciem dla łuku, w połączeniu z kontrolą masy ciała, pomaga spowalniać postęp zniekształcenia i zmniejszać ból. Leki przeciwbólowe oraz przeciwzapalne można stosować doraźnie, po konsultacji z lekarzem. Regularne wizyty kontrolne u ortopedy lub fizjoterapeuty ułatwiają ocenę postępów i modyfikację planu postępowania, tak aby utrzymać sprawność i ograniczyć ryzyko nawrotu dolegliwości.